ทันตกรรมเด็ก

เริ่มดูแลฟันตั้งแต่เด็ก เพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีในระยะยาว

ทำฟันเด็ก ทันตกรรมเด็ก ฟันน้ำนม ฟันผุ หมอฟันเด็ก เจนเทิลพีช ราชพฤกษ์ นครอินทร์ นนทบุรี

ทำไมต้องดูแลฟันตั้งแต่ยังเด็ก?

ผู้ปกครองหลายคนอาจจะสงสัยว่า ทำไมต้องดูแลฟันลูกตั้งแต่ยังเล็กด้วย ในเมื่อฟันน้ำนมอยู่ชั่วคราว เดี๋ยวก็หลุดออกแล้ว รอให้มีฟันแท้ค่อยดูแลก็ได้ … แต่แท้จริงแล้วการพบทันตแพทย์ไม่จำเป็นต้องรอให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปากก่อน การดูแลตั้งแต่ฟันน้ำนมนั้นมีความสำคัญ เนื่องจากฟันน้ำนมช่วยในการออกเสียงให้ชัดเจน และยังช่วยให้ฟันแท้ขึ้นมาในตำแหน่งที่ถูกต้อง หากสูญเสียฟันน้ำนมไปก่อนเวลาอันควร มักตามมาด้วยปัญหาฟันแท้ซ้อนเกอยู่เสมอ และการพบทันตแพทย์ตั้งแต่เล็กยังเป็นการปลูกฝังทัศนคติที่ดีในการดูแลฟันให้กับเจ้าตัวน้อยอีกด้วย

ควรพาเด็กไปพบทันตแพทย์เมื่ออายุเท่าไหร่ 

ผู้ปกครองควรพาลูกมาพบทันตแพทย์ตั้งแต่อายุ 6 เดือน หรือเมื่อฟันน้ำนมขึ้นซี่แรก เพื่อรับคำแนะนำในการดูแลสุขภาพช่องปาก ตั้งแต่การแปรงฟัน การทำความสะอาดช่องปาก การปรับพฤติกรรม การบริโภคเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดฟันผุ

การพบทันตแพทย์เด็กตั้งแต่เริ่มแรกจะเป็นการสร้างประสบการณ์ที่ดีในการทำฟัน เพราะยังไม่เจ็บปวด ช่วยลดปัญหาความกังวล หรือกลัวการทำฟันในอนาคตได้

สังเกตอย่างไรว่าต้องพาลูกไปหาหมอฟัน

ฟันที่มีรอยสีน้ำตาล หรือรูสีดำ เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าลูกของคุณอาจจะมีฟันผุ ซึ่งเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของการสูญเสียฟันในเด็ก การเกิดฟันผุในเด็กอาจมีหลายสาเหตุ แต่โดยมากมักเกิดจากการสะสมคราบอาหารที่ไม่สามารถทำความสะอาดได้หมด

ฟันผุสามารถเกิดได้บนผิวฟัน ระหว่างซอกฟัน หรือตามแนวขอบเหงือก หากสังเกตเห็นรอยดังกล่าว ควรรีบพามาพบทันตแพทย์เฉพาะทางเด็ก เพื่อตรวจและทำการรักษาก่อนที่จะกลายเป็นปัญหาลุกลามได้ แม้ว่าสุดท้ายแล้วฟันน้ำนมที่มีปัญหานั้น จะหลุดออกและแทนที่ด้วยฟันแท้ก็ตาม ก็ควรจะรักษาฟันน้ำนมไว้ให้ดีเพื่อจะได้เคี้ยวอาหารได้อย่างสมบูรณ์ก่อนที่ฟันแท้จะขึ้นมา

จำเป็นไหมที่ต้องทำฟันกับทันตแพทย์เด็ก

ด้วยโครงสร้างทางกายภาพของเด็กที่แตกต่างกับผู้ใหญ่ ทางช่องปากก็เช่นกัน ฟันน้ำนมก็มีรูปร่างและลักษณะจำเพาะไม่เหมือนฟันแท้ จึงมีวิธีการรักษาที่แตกต่างกัน ตลอดจนการดูแลเด็กเล็กในระหว่างการรักษาทางทันตกรรมเป็นเรื่องสำคัญที่ส่งผลต่อทัศนคติของเด็กต่อการดูแลรักษาสุขภาพช่องปาก ดังนั้น การได้รับการรักษาจากทันตแพทย์เฉพาะทางจะช่วยให้เด็กให้ความร่วมมือในการทำฟัน และการดูแลสุขภาพช่องปากในอนาคต

การเตรียมตัวก่อนพาเด็กไปพบทันตแพทย์

  • เมื่อผู้ปกครองต้องไปทำฟัน อาจพาเด็กไปด้วยเพื่อให้คุ้นเคยกับบรรยากาศภายในห้องตรวจ และสร้างความคุ้นเคย
  • ก่อนมาทำฟัน งดน้ำและอาหาร 2-3 ชั่วโมง เนื่องจากคอของเด็กยังตื้น เวลานอนตรวจฟันอาจทำให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนได้
  • หลีกเลี่ยงการขู่เด็กน้อยให้กลัวหมอฟัน อาจทำให้เด็กกลัวการไปพบทันตแพทย์ และหลีกเลี่ยงการไปตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำ

บริการทันตกรรมสำหรับเด็ก

  1. ตรวจสุขภาพช่องปากและฟัน ทันตแพทย์จะตรวจจุดที่อาจจะมีฟันผุ เนื้อเยื่อทุกอย่างในช่องปาก ตั้งแต่ฟัน เหงือกไปจนถึงลิ้น การตรวจฟันหากพบปัญหาในระยะเริ่มต้น การรักษาจะง่ายและเจ็บปวดน้อย
  2. เคลือบฟลูออไรด์ เพื่อป้องกันฟันผุ ลดอาการเสียวฟัน โดยนิยมทำกันในฟันเด็ก เนื่องจากฟันน้ำนมสามารถผุได้ง่ายกว่าฟันแท้
  3. เคลือบหลุมร่องฟัน การเคลือบหลุมร่องฟันเป็นการทำให้หลุมร่องฟันที่ลึก ตื้นและเรียบขึ้น เพื่อป้องกันฟันผุ
  4. อุดฟันน้ำนม ฟันน้ำนมแม้จะเป็นฟันชั่วคราวที่สุดท้ายจะหลุดออกไป แต่การมีฟันน้ำนมผุก็สร้างความเจ็บปวดให้กับเด็กๆได้ จึงต้องอุดฟันเพื่อรักษา
  5. ถอนฟันน้ำนม เมื่อเกิดฟันผุจนไม่สามารถรักษาได้ หรือฟันแท้เริ่มขึ้นแต่ฟันน้ำนมยังไม่หลุด หมอฟันเด็กอาจจะพิจารณาให้ถอนฟันน้ำนมออกไปเลย
  6. ขูดหินปูน หินปูนเป็นต้นเหตุให้เกิดฟันผุ และโรคเหงือกอักเสบแม้แต่กับฟันน้ำนม การขูดหินปูนจึงช่วยให้สุขภาพช่องปากของเด็กดีขึ้นได้
  7. การจัดฟันในเด็ก หากพบว่ามีการสบฟันที่ผิดปกติ หรือฟันเรียงตำแหน่งไม่เหมาะสม ฟันซ้อนเก ฟันห่าง ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านเด็ก อาจสังเกต วินิจฉัยและปรึกษาร่วมกันกับทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟันได้
  8. ครอบฟันน้ำนม การครอบฟันน้ำนมจะทำเมื่อมีฟันผุมาก และไม่สามารถรักษาได้ด้วยวัสดุอุดตามปกติได้ จึงต้องใส่ครอบฟันแทน
  9. รักษารากฟันน้ำนม ทำในกรณีที่ไม่สามารถรักษาฟันผุได้ด้วยการอุดฟันปกติ โดยที่เรารักษารากฟันน้ำนม แทนที่จะถอนไปเนื่องจากฟันน้ำนมซี่ที่ผุอาจจะยังไม่อยู่ในช่วงที่หน่อฟันแท้จะขึ้นมา การถอนออกไปก่อนกำหนดที่จะหลุดนาน อาจทำให้มีปัญหาฟันล้ม ฟันห่าง ฟันซ้อนเกได้
  10. เครื่องมือป้องกันฟันล้มในเด็ก เมื่อเด็กสูญเสียฟันน้ำนมก่อนฟันแท้จะขึ้น อาจทำให้ฟันน้ำนมรอบๆเคลื่อนที่เข้าหากัน หรือเอนเข้าหากันตามธรรมชาติ ส่งผลให้ฟันแท้ที่จะต้องขึ้นบริเวณนั้นถูกเบียดไม่ให้ขึ้นได้ตามปกติ การใส่เครื่องมือป้องกันฟันล้ม จึงเป็นการเว้นที่ให้ฟันแท้ขึ้นมาในตำแหน่งเดิมนั่นเอง
 

คำถามที่พบบ่อย

Q: ควรแปรงฟันกี่ครั้งต่อวัน ตอนกลางวันต้องแปรงไหม

A: ในเด็กเล็ก คุณพ่อคุณแม่ควรฝึกวินัยให้ลูกแปรงฟันอย่างน้อย 2 ครั้งต่อวัน คือเช้าและก่อนนอน แต่ถ้าสามารถแปรงได้มากกว่านั้น ก็ส่งผลดีต่อสุขภาพช่องปาก

Q: ฟันน้ำนมหลุดเร็ว มีผลอะไรไหม

A: ฟันน้ำนมที่หลุดก่อนวัยอันสมควร อาจส่งผลต่อการออกเสียง และการบดเคี้ยวได้ และยังมีหน้าที่ในการกั้นที่ว่างตามธรรมชาติให้ฟันแท้ขึ้น หากสูญเสียฟันน้ำนมไปก่อนกำหนด ฟันแท้อาจขึ้นซ้อน เก หรือล้มเอียงได้

Q: ควรพาเด็กๆมาพบทันตแพทย์ตั้งแต่อายุเท่าไหร่

A: ควรพามาพบทันตแพทย์เมื่อฟันซี่แรกขึ้น ซึ่งมักจะเป็นช่วงอายุ 6 เดือน – 1 ปี

Q: ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านเด็ก ต่างจากทันตแพทย์ทั่วไปอย่างไร

A: ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านเด็กมีความชำนาญในการดูแลสุขภาพช่องปากเด็กๆตั้งแต่ช่วงทารก ไปจนถึงช่วงวัยรุ่นตอนต้น ซึ่งมีรายละเอียดในช่องปากแตกต่างกันไปตามช่วงอายุ

ทันตแพทย์ทั่วไปก็สามารถช่วยดูแลป้องกันฟันผุให้กับเด็กได้ แต่ก็ไม่ชำนาญเท่าทันตแพทย์เฉพาะทางด้านเด็ก

สาเหตุของฟันผุในเด็ก

  • รับประทานอาหารที่มีส่วนประกอบของน้ำตาลสูง
  • คราบอาหารเกาะเครื่องมือจัดฟัน หรือรีเทนเนอร์
  • การปล่อยให้เด็กหลับคาขวดนม
  • พ่อแม่อาจส่งต่อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดฟันผุ ผ่านการ เป่าอาหารให้เย็น หรือเคี้ยวอาหารแล้วนำมาป้อนเด็ก
  • อาจมีฟันที่ผิดปกติ และเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุอยู่แล้ว