การจัดฟัน คืออะไร มีกี่แบบ

ให้รอยยิ้มสวยของคุณเริ่มต้นที่นี่

จัดฟันคืออะไร ทำไมถึงควรจัดฟัน เจนเทิลพีช จัดฟัน จัดฟันใส นครอินทร์ พระราม 5 ราชพฤกษ์

จัดฟันคืออะไร?

การจัดฟัน (Orthodontics) เป็นสาขาหนึ่งทางทันตกรรมเพื่อความงาม (Cosmetic dentistry) ช่วยแก้ไขการเรียงตัวของฟันที่สบกันผิดปกติ และเรียงตัวไม่เป็นระเบียบ เช่น ฟันซ้อนเก ฟันห่าง ฟันไม่สบกัน หรือมีช่องว่างระหว่างฟัน ปรับการเรียงตัวของฟันและขากรรไกร ปรับโครงหน้าให้เข้ารูป เป็นการรักษาเพื่อให้มีการสบฟันที่ดีขึ้น ทำให้การบดเคี้ยวอาหารมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดปัจจัยเสี่ยงในการเกิดฟันผุ หรือโรคเหงือกอันเนื่องมาจากฟันเรียงตัวผิดปกติ 

และอีกหนึ่งข้อสำคัญ คือ การจัดฟันยังช่วยเสริมความมั่นใจ มีรอยยิ้มที่สวยงาม เสริมบุคลิกภาพ จากการที่มีฟันเรียงกันสวยงาม ซึ่งการจัดฟันจำเป็นต้องทำโดยทันตแพทย์เฉพาะทาง ถึงจะดูแลรักษาฟันของเราให้มีความสวยงามและปลอดภัย

การจัดฟันมีกี่แบบ 

1. การจัดฟันแบบโลหะ (Metal bracket) หรือที่เรียกกันว่า เหล็กดัดฟัน นั่นเอง คือการจัดฟันชนิดติดแน่น โดยใช้เครื่องมือที่ทำจากวัสดุโลหะติดด้านนอกของผิวฟันด้านหน้า ใส่ลวดผ่านร่อง Bracket และใช้ยางโอริง (O-ring) รัดตัวเครื่องมือจัดฟันให้ติดกับลวดจัดฟัน โดยปกติต้องมีการปรับเครื่องมือทุกเดือน โดยวิธีนี้เป็นการจัดฟันที่ได้รับความนิยมมากที่สุด

ข้อดีของการจัดฟันแบบโลหะคือ ราคาถูกกว่าการจัดฟันแบบอื่นๆ นอกจากนี้ยังมีสีสันสดใส เหมาะสำหรับเด็ก และมีแบบใสที่ผู้ใหญ่นิยมใช้อีกด้วย

2. การจัดฟันแบบดามอน (Damon system) เป็นการจัดฟันแบบใหม่ ไม่ต้องใช้ยางโอริง มีกลไกบานพับขนาดเล็กที่ยึดกับลวดเพื่อดึงให้ฟันเคลื่อนตัว ระยะเวลาในการจัดฟันแบบดามอนจะเร็วกว่า และเจ็บน้อยกว่าการจัดฟันแบบโลหะปกติ

ข้อดีของการจัดฟันแบบดามอน ช่วยร่นระยะเวลาจัดฟันลงได้ และรู้สึกเจ็บน้อยกว่าแบบโลหะ นอกจากนี้ด้วยความที่ไม่ต้องใช้ยาง จึงไม่มีปัญหาเรื่องยางขาด หรือยางเสื่อมสภาพ

การจัดฟันดามอน มี 2 แบบคือ

  • Damon Q เป็นแบบโลหะ
  • Damon Clear เป็นแบบใส

 

3. การจัดฟันแบบใส Invisalign เป็นนวัตกรรมการจัดฟันแบบใหม่ เป็นเทคโนโลยีจากสหรัฐอเมริกา เน้นการที่มองไม่เห็นเครื่องมือจัดฟัน เพราะใช้เครื่องมือโปร่งใสช่วยการปรับเรียงตัวของฟัน ให้เคลื่อนไปในตำแหน่งที่ต้องการ ปกติฟันจะเคลื่อนที่ประมาณ 0.25 มม. ต่อ aligner (แผ่นใสที่ใช้ในการจัดฟัน) ซึ่งจะใส่ประมาณ 7-14 วันต่อหนึ่ง aligner โดยที่ aligner นั้นสามารถถอดใส่เองได้

ข้อดีของการจัดฟันแบบใส คือการที่มองไม่เห็นเครื่องมือ สะดวก ไม่ต้องทนเจ็บ หรือรู้สึกระคายเคืองจากเครื่องมือแบบโลหะ สามารถถอดเพื่อรับประทานอาหารได้ตามปกติ

ขั้นตอนการจัดฟัน

ขั้นตอนการจัดฟันเบื้องต้นมีวิธีการคล้ายๆกัน โดยอาจมีรายละเอียดแตกต่างกันไปในแต่ละวิธีการจัดฟัน โดยสามารถแบ่งขั้นตอนได้ดังนี้

  1. ปรึกษาคุณหมอเพื่อวางแผนการจัดฟัน โดยคุณหมอจะทำการตรวจ วิเคราะห์ปัญหาของแต่ละคน เนื่องจากรูปหน้า โครงสร้างกระดูกขากรรไกร และฟันของแต่ละคนไม่เหมือนกัน ย่อมทำให้วิธีการรักษาแตกต่างกันไป โดยทันตแพทย์จะให้คำแนะนำ และวางแผนการรักษาให้เหมาะสม
  2. ถ่ายภาพ X-Ray และพิมพ์แบบจำลองฟัน เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการวินิจฉัย ประเมินฟัน ดูการสบฟัน และออกแบบการจัดฟันเพื่อให้เข้ารูปสวยงาม และใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
  3. เคลียร์ช่องปาก คือการเตรียมช่องปากให้พร้อมที่จะจัดฟัน เช่น การขูดหินปูน การอุดฟัน การถอนฟัน เป็นต้น เนื่องจากถ้าติดเครื่องมือไปแล้วจะทำให้การอุดฟัน หรือการรักษาฟันยุ่งยากมากขึ้น
  4. นัดติดเครื่องมือ ซึ่งขึ้นกับประเภทของการจัดฟัน ดังนี้
      • จัดฟันโดยติดเครื่องมือ ทันตแพทย์จะทำการติดเครื่องมือจัดฟันให้ และมีการนัดหมายเพื่อปรับเครื่องมือ/เปลี่ยนยาง เป็นประจำทุกๆ 1-2 เดือนตามความเหมาะสม
      • จัดฟันแบบใส (Invisalign) ทันตแพทย์จะทำการติดเครื่องมือ และให้ชุด Aligner เพื่อเปลี่ยนทุกๆ 7-14 วัน จากนั้นจะทำการนัดมาตรวจ และรับชุด Aligner เพิ่มเติมตามแผนที่วางไว้
  5. หมั่นดูแลรักษาและแปรงฟันให้สะอาดระหว่างจัดฟัน ในระหว่างการจัดฟันจำเป็นต้องดูแลสุขภาพช่องปากอย่างใกล้ชิด ทำความสะอาดฟันอย่างถี่ถ้วน และขูดหินปูนเป็นประจำทุก 6 เดือน เพื่อป้องกันการเกิดเหงือกอักเสบ ฟันผุ เนื่องจากการติดเครื่องมือจัดฟันอาจทำให้เกิดเศษอาหารไปติดตามซอกเครื่องมือได้
  6. นัดถอดเครื่องมือ เมื่อแผนการจัดฟันเป็นไปตามที่วางแผนไว้ เมื่อครบกำหนด ทันตแพทย์จะนัดถอดเครื่องมือจัดฟัน และทำรีเทนเนอร์ให้ใส่ โดยคนไข้จะต้องใส่ต่อเนื่องอย่างเคร่งครัด เพื่อให้ฟันคงอยู่ในตำแหน่งที่วางแผนไว้ตลอดไป
 
รูปตัวอย่างจัดฟัน ยางรัด o-ring

คำถามที่พบบ่อย

Q: จัดฟันได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่

A: สามารถเริ่มต้นจัดฟันได้ตั้งแต่อายุประมาณ 10-12 ขวบ ทั้งนี้ทั้งนั้นทันตแพทย์จะเป็นผู้ประเมินความเหมาะสมว่าสามารถจัดฟันได้แล้วหรือยัง

Q: ฟันล่างสบคร่อมฟันบนจัดได้ไหม

A: ต้องให้ทันตแพทย์พิจารณาดูเป็นเคสไป บางเคสสามารถจัดได้เลย แต่บางเคสก็ต้องทำร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรด้วย

Q: ระยะเวลาในการจัดฟัน

A: การจัดฟันโดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 1.5-2 ปี แต่บางกรณีอาจใช้เวลานานกว่านั้น ขึ้นอยู่กับสภาพฟันของแต่ละบุคคล รวมถึงการดูแลรักษา ทำตามที่ทันตแพทย์แนะนำและมาพบทันตแพทย์เป็นประจำตามที่นัด

Q: กินอะไรได้บ้าง

A: โดยปกติการจัดฟันควรรับประทานอาหารอ่อนทานง่าย และหลีกเลี่ยงอาหารเหนียว เคี้ยวยาก รวมถึงการกัดหรือเคี้ยวน้ำแข็ง ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เครื่องมือจัดฟันหลุดได้มากที่สุด

 

ข้อดีของการจัดฟัน

  • ทำให้ฟันเรียงตัวสวยงาม ยิ้มสวย เสริมบุคลิกภาพ
  • เมื่อการเรียงตัวของฟันดีขึ้น ไม่มีฟันซ้อนเก ก็แปรงฟันสะอาดทั่วถึงมากขึ้น เศษอาหารไปติดน้อยลง ทำให้สุขภาพช่องปากดีขึ้น ลดการเกิดฟันผุ และเหงือกอักเสบ
  • รักษาการสบฟันให้เป็นปกติ เพิ่มความสามารถในการบดเคี้ยวอาหารได้ดีขึ้น
  • ปรับปรุงการพูดให้ชัดขึ้น ในกรณีผู้ที่มีปัญหาฟันห่าง
  • บางกรณีอาจทำให้โครงหน้าเปลี่ยน เรียวขึ้น ดูดีขึ้น
  • เป็นหนึ่งในวิธีการรักษา TMD (Temporomandibular Joint Disorder) หรือ ภาวะความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร
  • รักษาการนอนกัดฟันในบางราย เนื่องจากหนึ่งในสาเหตุของการนอนกัดฟันคือ สภาพฟันที่ผิดปกติ ส่งผลต่อการสบฟัน